specjalnosci.zhp.pl

Historia

Parę słów o historii specjalności jeździeckiej:


Stosowanie elementów konnego wyszkolenia skautów i harcerzy możemy odnaleźć już w początkach powstawania harcerstwa w Polsce. Drużyny uczestniczyły w konnych zajęciach “Sokoła” np. we Lwowie i przygotowywały się do pełnienia służby w kawalerii przyszłej wolnej Polski. Na związki skautingu z końmi i zajęciami konnymi miał wpływ niewątpliwie sam twórca skautingu Robert Baden-Powell, generał brytyjskiej kawalerii, który swą karierę wojskową zakończył jako Generalny Inspektor Kawalerii Korony Brytyjskiej.

Nie brakowało harcerzy w oddziałach kawalerii podczas Wielkiej Wojny i wojny 1920 roku. Wkraczającego w 1914 roku do Kielc Józefa Piłsudskiego witał konny skaut. Harcerstwo dało organizującej się polskiej kawalerii wielu doskonałych oficerów, wspomnieć należy np. o gen. Klemensie Rudnickim – dowódcy 9 Pułku Ułanów Małopolskich (uczestniczył w zlocie w Birmingham w 1913 roku) i rtm. Andrzeju Sozańskim – ostatnim dowódcy 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich w Kampanii 1939 roku (bronił Lwowa w 1919 roku).

Dane historyczne nie określają dokładnej liczby harcerskich drużyn jeździeckich, które powstały w okresie międzywojennym. Działały wtedy najczęściej w oparciu o pułki kawalerii, szwadrony KOP lub szwadrony “Krakusów” Przysposobienia Wojskowego. Wiele drużyn organizowało obozy konne, korzystając najczęściej z pomocy wojska. W starej książeczce stopni z 1920 roku spotkaliśmy się z wymaganiem, w którym należało albo nauczyć się jeździć konno albo na rowerze. W 1924 roku na oficjalnym otwarciu ogólnopolskiego lotu harcerskiego w Warszawie Prezydenta Wojciechowskiego witał honorowy pluton konny. Rok wcześniej w Warszawie 39 WDH organizowała kurs jazdy konnej dla harcerzy korzystając z pomocy 1 Pułku Szwoleżerów. W Bydgoszczy 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich pomagał harcerskim drużynom w nauce jazdy konnej. 3 września 1939 roku Harcerz Orli Mieczysław Libecki poprosił o możliwość przyłączenia się do tego pułku i 

poległ kilka godzin później w walkach pułku pod Grupą. Za swą postawę ten dzielny harcerz został odznaczony Krzyżem Walecznych i nadano mu odznakę pułkową 16 pułku.

W kampanii wrześniowej 1939 roku wzięli udział harcerze – oficerowie zawodowi i rezerwy, jak np. namiestnik zuchowy z Sanoka – który wojnę zakończył w stopniu rotmistrza 1 Pułku Ułanów Krechowieckich – ks. prałat Zdzisław Peszkowski czy rtm. Stefan Jedliński – oficer rezerwy Pułku 4 Ułanów Zaniemeńskich.

W czasie wojny wielu harcerzy walczyło w oddziałach partyzanckich nawiązujących do tradycji kawaleryjskich i odtwarzanych na Zachodzie pułkach kawalerii. W 1 Pułku Ułanów Krechowieckich istniał Krąg Instruktorski „Podkówka”, 9 Pułk Ułanów Małopolskich zorganizował w 1945 roku obóz harcerski a przez całą wojnę ułani małopolscy pomagali harcerzom polskim na Bliskim Wschodzie i w Indiach.

Po wojnie pierwsza drużyna jeździecka powstała w 1958 roku w Państwowej Stadninie Ogierów w Sierakowie. Nosiła ona imię majora Henryka Dobrzańskiego – Hubala. Przez wiele lat drużyna ta wiodła prym w harcerstwie jeździeckim i rozgrywano nawet zawody sportowe o puchar tej drużyny harcerskiej. Do końca lat siedemdziesiątych ruch drużyn jeździeckich nie był skoordynowany, poszczególne środowiska działały na własną rękę korzystając z możliwości działania swojego środowiska.

Lata osiemdziesiąte przyniosły ogromny rozkwit harcerskich drużyn konnych. W tym czasie powstało kilkadziesiąt środowisk, które w większości zaczęły przejmować tradycje pułków kawalerii II Rzeczypospolitej. Okres ten to także czas, kiedy HDJ zaczęły organizować się w ruch ogólnopolski. Warto pamiętać, że konne drużyny kawaleryjskie, jako jedne z niewielu środowisk już w latach 80-tych nosiły mundury wzorowane na przedwojennych mundurach kawaleryjskich, kolorowe otoki na rogatywkach i proporczyki. Była to wtedy manifestacja polskości i jednocześnie uzewnętrznione przywiązanie do niepopularnych oficjalnie ideałów. Pod koniec lat osiemdziesiątych powołano w ZHP Inspektorat Jeździecki.

Rok 1989 był także trudnym momentem dla konnych drużyn. Część z nich znalazło się w ZHP-18, a potem w ZHR. Niektóre powstały w ZHR. Decyzję o wspólnym działaniu drużyn jeździeckich ZHP i ZHR podjął Sejmik HDJ ZHP i ZHR który odbył się w marcu 1993 roku w Warszawie.

Owocem współdziałania było stworzenie w 1994 roku Komisji Harcerskiej przy Polskim Związku Jeździeckim, doskonałe kontakty ze stowarzyszeniem Weteranów Kawalerii i Artylerii Konnej, wspólne imprezy, w tym Mistrzostwa Harcerskich Drużyn Kawaleryjskich i Jeździeckich, na których zdobywa się buńczuk ufundowany przez Fundację Na Rzecz Tradycji Jazdy Polskiej oraz Prezesa Rodziny 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich w Polsce. Jest to jedyny w Polsce buńczuk, który zdobywa się podczas zawodów “Militari” obejmujących drużynowe zmaganie się w konkurencjach WKKW i władania białą bronią.
Jednym z najważniejszych momentów w historii konnych drużyn był zlot zorganizowany w dniach 14-16 sierpnia 1996 roku w Grudziądzu, na terenie koszar im. Księcia Józefa Poniatowskiego koszar Szkoły Podchorążych Kawalerii, elitarnej szkoły oficerskiej II Rzeczypospolitej. Zlot odbywał się równolegle z VII Zlotem Kawalerzystów II RP i wzięły w nim udział wszystkie drużyny kawalerii harcerskiej. Harcerskie konie, w ilości 26, stały w przedwojennych stajniach. Podczas uroczystego apelu na dziedzińcu koszarowym Weterani kawalerii przekazali drużynom konnym odtworzony proporzec Komendanta Centrum Wyszkolenia Kawalerii jako symbol międzypokoleniowej jedności i uznania nas za spadkobierców swoich tradycji. Na zlocie tym również powstała, zaaprobowana przez Weteranów, odznaka Zasłużonego Instruktora HDJ, nadawana przez Komisję Harcerską PZJ. Odznaka wzorowana jest na przedwojennej odznace Centrum Wyszkolenia Kawalerii i rożni się od niej tylko lilijka umieszczoną w miejsce monogramu “CWK”.

Ponad trzydziestu harcerzy i harcerek z drużyn kawalerii harcerskich kontynuujących tradycje 4 p.uł., 8 p.uł., 12 p.uł., 14 p.uł, 15 p.uł. 16 p.uł., 3 psk, otrzymało również Odznaki Pułkowe nadawane przez Koła Pułkowe w Londynie i w Polsce, w dowód wielkich zasług położonych w ocalenie tradycji i idei kawaleryjskich. Nie ma w Polsce żadnego innego ruchu którego członkowie wyróżnieni zostali tyloma Odznakami Pułkowymi.

PASSWORD RESET

Zaloguj się